Zelf opsporing starten

Als u zelf regelmatig Aziatische hoornaars waarneemt, kunt u ons helpen het nest op te sporen. Dat kunt u het beste doen met gebruik van lokpotten, ook wel wiekpotten genoemd. Dit zijn dus geen lokvallen: de bedoeling is hoornaars in het heen en weer vliegen naar hun nest te volgen.

Dit zijn dan de eerste stappen (toelichting onderaan):

1. Lokpot maken
2. Lokvloeistof aanmaken en toevoegen aan de lokpot
3. Lokpot ophangen of neerzetten op plm 150 cm hoogte liefst in een beschaduwd plekje
4. Wachten tot er hoornaars op de lokpot afkomen, eventueel sproeien van de omgeving of ophangplek met lokvloeistof om meer hoornaars te lokken
5. Merken van de hoornaar(s) met koningin merkstift of typex

Heeft u een hoornaar gemerkt, dan is het mogelijk de tijd totdat deze weer terug is vast te leggen en ook de richting waarheen deze weg vliegt . Herhaal dit een aantal keren.

Dit is het belangrijkste onderdeel van de opsporing van de nesten dat u zelf kunt doen.

Vanaf hier kunnen we u verder ondersteunen bij het opsporen van het nest.

Heeft u een aantal metingen gedaan en geven die een goed beeld, dan is het tijd om in de aangegeven richting en afstand te gaan zoeken naar het nest. U kunt daarbij hulp van ons of andere opspoorders inroepen. Kent u bijvoorbeeld iemand die 500 meter verderop woont en ook een lokpot kan ‘bedienen’? Dan kunt u samen een kruis-meting doen, dat geeft een veel nauwkeuriger beeld.

Als het nest zo niet gevonden kan worden, kunnen wij helpen met radiografische apparatuur het nest te lokaliseren.

Toelichting op de onderdelen

1. Lokpot maken

Een lege honingpot of jampot kan als lokpot gebruikt worden. Boor een 5 mm gat (of maak met een mes een snee) in het deksel, en knip een lont uit oude stof, schoonmaaksponsje of kaarsenlont nr 10. Steek de lont door het gat van het deksel, deze lont moet op de bodem van de pot komen en enkele centimeters boven het deksel uitsteken.

2. Lokvloeistof maken

Een scheut bier, een scheut wijn en een schep suiker. Dat is het meest gebruikte recept, alles in gelijke delen. Met een halve fles witte wijn, een flesje blond bier en 300 gram suiker kunt u al 4 lokpotten vullen.
Op dit recept zijn vele varianten bekend, bijvoorbeeld:
– een scheut (max 10%) azijn toevoegen
– limonadesiroop in plaats van suiker
– … naar eigen inzicht, alles wat wespen aantrekt.

De alcohol is belangrijk omdat de bijen dat niet lusten en zij dus wegblijven van deze lokpotten.

Deze lokvloeistof blijft ongeveer 2 weken goed, daarna moet die ververst worden.

Alternatieven voor lokvloeistof

• Trappit lokvloeistof. Voordeel: kant-en-klaar, wat langer houdbaar, verversen wat minder vaak. Nadeel: duur.
• Vespacatch concentraat. Moet 20x verdund worden met water, en suiker moet worden toegevoegd. Aangelengd 3 weken houdbaar, daarna verversen. Concentraat is lang houdbaar. Verkrijgbaar in 10ml zakjes en 1 liter kan.
• Appelsap met extra suiker en (bier) gist
• Stukken honingraat, liefst gistend

3. Ophangen van de lokpot

Op ooghoogte is handig voor observatie en merken. In de volle zon verdampt de lokvloeistof snel, daarom is een schaduwplekje beter. Rondom vrije ruimte is handig om de hoornaar te kunnen volgen als die wegvliegt, om de vliegrichting te kunnen vaststellen.

De lokpot mag best naast de bijenstal staan. De verschillende hoornaars uit een nest zijn vaak gespecialiseerd in een specifiek soort voedsel: de één haalt eiwitten (bijen bijv.) als voedsel voor de larven, de ander haalt suikers voor de larven en werksters in het nest voor hun energievoorziening. Dus de hoornaars die op de lokpotten afkomen zijn vaak niet de jagers op de bijen.

4. Hoornaars merken

Vaak lukt het om hoornaars, als ze van de lokvloeistof drinken, van achteren voorzichtig met een typex kwastje of koningin merkstift te benaderen en een stip op het achterlijf of borststuk te zetten.
Als dit problemen geeft, kunt u ook de hoornaar vangen in een vlindernet en daarin de hoornaar merken door het gaas heen.
Mocht u een koninginnen merkbuisje gebruiken: gebruik die dan niet meer voor uw bijenkoninginnen!
Zorg dat als u meerdere hoornaars merkt, deze goed te onderscheiden zijn, bijvoorbeeld door de verschillende kleuren van koninginnenmerkstiften te gebruiken.

5. Vliegtijd en richting naar het nest bepalen

Dit is het belangrijkste onderdeel van de opsporing van de nesten.

U kunt dit zelf doen, maar we assisteren graag daarbij.
Het meten van de tijd moet starten op het moment dat de hoornaar gedronken heeft van de lokpot en wegvliegt. Het moment dat de hoornaar terug is, is de eindtijd van de meting.
Indien u meerdere metingen van dezelfde hoornaar heeft, dan wordt de kortste tijd gebruikt om de afstand naar het nest te schatten.
Probeer elke keer de richting te bepalen. Staat er een rij bomen in de weg, probeer dan een andere lokpot op een plek waar u de richting misschien wel kunt bepalen.
TIP: als het lang duurt voordat de hoornaar zich vol heeft gezogen: leg een bierdopje met lokvloeistof op het deksel, dat kan de hoornaar veel sneller opdrinken.

Vanaf hier kunnen we met behulp van tijd en richting het gebied bepalen waar het nest zich zou moeten bevinden.
Er zijn verschillende sites die daarbij helpen:

• de app Vespa finder van de firma Robor. Deze app is zonder account te gebruiken (?).
  
  Deze app gebruiken we ook voor het opsporen
  met behulp van zenders, het openingsscherm is hieronder getoond.
  Start met het openen van de metingen (voorspellingen), zie hieronder. De app zal uw metingen en mogelijk zoekgebied op de kaart tonen

• De website https://meldpuntaziatischehoornaar.nl

U heeft daarvoor een account nodig als opspoorder. Als dat is gedaan (kan een dag duren) kunt u lokpotten registreren (in het voorbeeld hieronder: Vtv01). Gemerkte hoornaars kunt u daarop timen en de vliegrichting vaststellen. Als u dan de kaart opvraagt geeft die de metingen en het berekende gebied op de kaart weer.

Succes met het vinden van het nest! Vergeet niet de locatie daarvan (met foto als bewijs) te vermelden op https://meldpuntaziatischehoornaar.nl/ en op waarneming.nl . Dit laatste kan ook met de app Obsidentify.